Banen in energiemodellering

Vacatures in modellering en simulatie van energiesystemen

Energiemodelleurs bouwen rekenmodellen van energiesystemen en installaties: van de Europese stroommarkt per uur tot een windpark, batterij of warmtenet, en een digitale tweeling van een centrale. Met die modellen berekenen ze wat er gebouwd moet worden, wat het oplevert en waar het misgaat.

In Nederland rust bijna elke grote investeringsbeslissing op zulke modellen. De netbeheerders rekenen met vier scenario's voor het energiesysteem van 2050, van Koersvaste Middenweg tot Horizon Aanvoer, en die scenario's vormen de basis voor de investeringsplannen die ze aan de ACM voorleggen. Het Planbureau voor de Leefomgeving doet hetzelfde voor het klimaatbeleid. De Klimaat- en Energieverkenning 2026 becijfert dat het huidige beleid in 2040 tot 57 tot 68 procent minder uitstoot leidt dan in 1990, ver onder de Europese ambitie van 90 procent. Het klimaatdoel voor 2030 halen noemt het PBL heel erg onwaarschijnlijk. Achter zulke cijfers zitten modellen als COMPETES, dat de Europese elektriciteitsmarkt op uurbasis doorrekent.

Wat het werk inhoudt

Het vak valt grofweg in drie delen uiteen. Marktmodelleurs voorspellen stroomprijzen, de inzet van centrales en de opbrengst van wind- en zonneparken, en leveren daarmee de onderbouwing voor financiering en stroomafnamecontracten. Dat werk ligt dicht bij energiemarktanalyse en energiehandel. Systeemmodelleurs rekenen scenario's door voor overheden, netbeheerders en industrieclusters: hoeveel elektrolysers, warmtenetten of opslag een regio nodig heeft. Het Energietransitiemodel van Quintel, open source en op uurbasis, wordt gebruikt door gemeenten als Emmen, provincies als Utrecht en Zuid-Holland en door het ministerie. De derde groep werkt aan installaties: dynamische simulaties van turbines en omvormers, thermische modellen van een warmtecentrale of een digitale tweeling die voorspelt wanneer een onderdeel faalt. Voor netstudies met load flow en kortsluitberekeningen is er een eigen specialisme, elektrische netberekeningen.

Wat het vak in duurzame energie apart maakt, is de tijdsresolutie. Een systeem met veel zon en wind laat zich niet meer doorrekenen met jaargemiddelden. Pas op uur- of kwartierbasis wordt zichtbaar wanneer een batterij geld verdient, wanneer het net vol zit en wanneer een warmtepomp de piek verzwaart.

Wie er werft

Siemens Energy plaatste het afgelopen jaar de meeste vacatures in deze categorie, gevolgd door het Berlijnse warmtebedrijf BEW Berliner Energie und Wärme. Daarnaast werven adviesbureaus als Tractebel en Ulteig, het analysebureau Aurora Energy Research, het Amerikaanse Gridmatic, EDP Renewables en het Noord-Duitse HanseWerk. Berlijn levert de meeste vacatures, gevolgd door Madrid, New York, Bengaluru en Amsterdam.

Veelvoorkomende functietitels zijn Energy Modelling Analyst, Energy Transition Modeller, Power Systems Consultant, Analyst Power Market Fundamentals en Design Engineer voor dynamische studies.

Wat het verschil maakt

Python en optimalisatiesoftware zijn de basis, maar niet wat iemand onderscheidt. Gewild zijn modelleurs die snappen waarom een uitkomst klopt of juist niet: wie een prijscurve kan terugvoeren op brandstofprijzen, interconnectie en weer, wint het van wie alleen scripts draait. De combinatie met data science groeit, net als de vraag naar mensen die batterijen en flexibiliteit goed in een model kunnen vangen. De netbeheerders werken intussen aan een nieuwe scenarioset voor 2027.