Banen in onderzoek en ontwikkeling

Vacatures in onderzoek en ontwikkeling

Onderzoekers en ontwikkelaars in duurzame energie doen wetenschappelijk onderzoek, bouwen proefopstellingen en brengen technologie van laboratorium naar fabriek: van nieuwe zonnecellen en batterijchemie tot elektrolysers, fusiereactoren en software die het net aanstuurt.

Het werk speelt zich af op drie plekken. Universiteiten en kennisinstituten doen het fundamentele en toegepaste onderzoek. Start-ups en scale-ups proberen een vondst om te zetten in een product. En grote fabrikanten verbeteren wat al op de markt is, met een iets efficiëntere turbine of een goedkopere omvormer. België gaf in 2024 3,36 procent van zijn bbp uit aan onderzoek en ontwikkeling, na Zweden het hoogste aandeel in de EU, tegen een Europees gemiddelde van 2,24 procent.

Waar het geld naartoe gaat

In Nederland gaat veel publiek onderzoeksgeld naar waterstof. Het programma GroenvermogenNL, dat loopt tot 2030, krijgt 838 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds, waarvan 541 miljoen definitief is toegekend. Dat geld gaat naar onderzoek via NWO, naar pilot- en demonstratieprojecten en naar opleiding van waterstofspecialisten. De onderzoekslijnen lopen van de productie van waterstof tot transport, opslag en gebruik in de chemie.

Andere zwaartepunten zijn zonne-energie, batterijen en fusie. Aan de TU Delft en TU Eindhoven werken onderzoeksgroepen aan zonnecellen, elektrochemie en netten, en in het Belgische Genk bundelen ruim 700 onderzoekers van KU Leuven, VITO, imec en UHasselt hun werk in EnergyVille. Bij commerciële fusiebedrijven groeit de vraag naar ingenieurs die supergeleidende magneten, plasmadiagnostiek en materiaal voor extreme omstandigheden ontwikkelen.

Wie er werft

Het Ierse Tyndall National Institute in Cork plaatste het afgelopen jaar de meeste vacatures in deze categorie, gevolgd door de TU Delft en de fusiebedrijven Commonwealth Fusion Systems en Helion Energy. Ook Siemens Energy, de Finse Aalto-universiteit, het Duitse energiebedrijf GETEC en de Indiase denktanks CEEW en iFOREST werven actief. Berlijn, Londen en Hamburg leveren de meeste vacatures, en Delft en Amsterdam staan in de top tien.

Veelvoorkomende functies zijn R&D Engineer, Research Associate, Development Engineer en Data Scientist. Bij bedrijven loopt R&D vaak over in productmanagement: wie een prototype bouwt, bepaalt mee wat het product wordt.

Wat het verschil maakt

Een promotie is bij universiteiten en instituten de norm, bij bedrijven minder vanzelfsprekend. Daar tellen ervaring met opschaling, testmethoden en de vraag of een ontwerp in serie te maken is zwaarder. Onderzoekers die experimenteel werk combineren met modellering of machinelearning, zijn gewild, omdat ze sneller door ontwerpvarianten kunnen zoeken. Voor batterijtechnologie en elektrolyse geldt dat materiaalkundigen met ervaring in een pilotlijn zeldzaam zijn. Met het Groeifondsgeld dat tot 2030 is vastgelegd, heeft het waterstofonderzoek in Nederland voorlopig een stevige basis.